Οργάνωση – Διοίκηση

Τα “γιατί” της συλλογικής ηγεσίας

(συνέχεια)

     Εισηγητής: Γιώργος Γούδας

   Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το γεγονός ότι οι Απόστολοι ανέθεσαν σε πρεσβυτέρους ό,τι εμπιστεύθηκε σ’ αυτούς η ΚΕΦΑΛΗ = ΧΡΙΣΤΟΣ. Ούτε οι Απόστολοι, αλλά ούτε και οι Προφήτες αναμείχθηκαν στην περαιτέρω πορεία των τοπικών Εκκλησιών. Η ποίμανση – επισκοπή λοιπόν, δεν ανήκει πλέον σε Αποστόλους, αλλά σε πρεσβυτέρους. Ας θυμηθούμε Πράξεις 14:23. Αν και ο Παύλος έμεινε πάνω από ένα χρόνο στην Κόρινθο, 2 χρόνια στη Ρώμη και 3 χρόνια στην Έφεσο, εν τούτοις σε καμιά από αυτές τις εκκλησίες δεν ήταν υπεύθυνος! Ασχολήθηκε με την διδαχή και την εκπαίδευση των πρεσβυτέρων της Εφέσου, αλλά όχι με τις “τύχες” της Εκκλησίας.

   Η Αγία Γραφή μιλάει για πρεσβυτέρους της Εφέσου και όχι για αποστόλους της Εφέσου ή των Φιλίππων. ΟΛΟΣ Ο ΚΑΡΠΟΣ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΕΜΠΙΣΤΕΥΘΗΚΕ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩΝ! Οι Απόστολοι χειροτονούσαν πρεσβυτέρους “εν πάσει εκκλησία και εν πάσει πόλει”. Οι Απόστολοι συνέχισαν το έργο σε διάφορες πόλεις, αλλά οι πρεσβύτεροι σε μία πόλη. Το χαρακτηριστικό των αποστόλων ήταν, να πορεύονται, το χαρακτηριστικό των πρεσβυτέρων να μένουν.

   Έτσι μιλάμε πάντα για πολλαπλή – συλλογική επισκοπή, που ασκείται από πρεσβυτέρους συλλογικά και όχι από τον ποιμένα ατομικά. Ο ίδιος ο Κύριος είχε προειδοποιήσει μιλώντας για υπηρεσία και όχι για εξύψωση πάνω από τους αδελφούς. ΟΧΙ ΤΙΤΛΟΥΣ, ΟΧΙ ΘΕΣΕΙΣ, ΟΧΙ ΑΞΙΩΜΑΤΑ. Το μοντέλο του Κυρίου για την Εκκλησία κατοχυρώνει την Εκκλησία συλλογικά και τον ηγέτη ατομικά, από την υπερηφάνεια. Η συλλογική – πολλαπλή ηγεσία κατοχυρώνει αδελφικότητα, υπηρεσία, ταπείνωση, εξάρτηση. Εμποδίζει κάθε τάση για εξύψωσηκαι ανεξαρτησία.

   Δυστυχώς, η διαδεδομένη αντίληψη και πραγματικότητα για τον μόνο, έναν επαγγελματία, εκπαιδευμένο, full time ποιμένα και τους άλλους τους “λαϊκούς” που είναι κάτω απ’ αυτόν, δεν έχει βιβλικά ερείσματα. Επειδή όμως, σε μεγάλο βαθμό, “βολεύει” τα μέλη (πολύ απασχολημένα, δεν έχουν καιρό…), έχει αφεθεί όλο το έργο στα χέρια του full time εργάτη, οι δε υπάρχοντες πρεσβύτεροι συχνά, δεν λειτουργούν ως πρεσβύτεροι (στην ουσία κάνουν το έργο των διακόνων), οι δε διάκονοι με τη σειρά τους υπολειτουργούν.

   Όλη αυτή η κατάσταση όμως είναι κακή, τόσο για τον εργάτη του Λόγου, όσο και για την Εκκλησία. Αν ένας εργάτης του Λόγου δεν στελεχωθεί από ένα βιβλικό σώμα επισκόπων – πρεσβυτέρων που θα ποιμαίνουν μαζί του, τότε, επειδή ως επί το πλείστον δεν είναι πολύ-χαρισματούχος (“πανχαρισματούχος” δεν είναι σίγουρα!) από τη μια, και επειδή δέχεται αρνητική κριτική από την άλλη, αναγκάζεται ύστερα από 5-6 χρόνια να φύγει από μια τοπική εκκλησία και να πάει κάπου αλλού. (Ενώ ύστερα από αυτά τα χρόνια έχει μπει για τα καλά στο πνεύμα και στη ζωή της εκκλησίας). Η συλλογική ηγεσία μοιράζεται το βάρος του έργου (διενέξεις, παρεξηγήσεις, οικογενειακά προβλήματα, παράπονα κ.λπ.). Όλα αυτά μοιράζονται ΕΞΙΣΟΥ στη συλλογική ηγεσία και όχι όλα σε έναν υπερ – απασχολημένο ποιμένα!

   Όσο το δυνατόν, ο εργάτης του Λόγου θα πρέπει να μετέχει λιγότερο σε διενέξεις, αμφισβητούμενα θέματα, κυρίως διοικητικά και πρακτικά θέματα. Το “γιατί” είναι απλό. Αν τσακωθεί ή παρεξηγηθεί με μια – δυο οικογένειες ο εργάτης του Λόγου, τότε η διακονία του στον άμβωνα τις Κυριακές έχει σταματήσει στις οικογένειες αυτές. Όταν όμως  καλύπτεται πίσω από ένα βιβλικό πρεσβυτέριο, τότε τα πράγματα είναι καλύτερα.

   Σπάνια, αλλά συμβαίνει! Ο ποιμένας να τα κάνει όλα!(κήρυγμα, διδασκαλία, νουθεσία, συμβουλή, επισκέψεις, γράμματα, πειθαρχία, γάμους, κηδείες, ιεραποστολή, ευαγγελισμός, νεολαία, Κυριακό σχολείο, σεμινάρια, Βιβλικό σχολείο, κυρίες κ.α.!!) Όμως με τέτοιο ποιμένα και με τέτοια διακονία, το σώμα ατονεί και αδρανεί και όταν ο “super star” εκλείψει, η κατάσταση είναι τραγική και ο νέος εργάτης (που ως επί το πλείστον δεν θα είναι τέτοια φυσιογνωμία) παλεύει με την εικόνα του παλαιού στα αδρανοποιημένα μέλη (συγκρίσεις κ.λπ.)

   Όμως όχι μόνο  σπανίζουν τέτοια άτομα, αλλά και η Εκκλησία της ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ  δεν λειτουργεί έτσι. Συνήθως, ο ποιμένας μπορεί να είναι πολύ καλός ομιλητής, αλλά φτωχός, αδύναμος στη διοίκηση και το αντίθετο. Παράλληλα, ενώ σίγουρα ο ποιμένας δεν μπορεί να σηκώσει όλο το βάρος, δέχεται όλη την κριτική, τόσο τη θετική όσο και την αρνητική!

• Με τη θετική κριτική κινδυνεύει να υπερηφανευτεί.
• Με την αρνητική κριτική κινδυνεύει να καταρρεύσει.

   Έχει μάλιστα, έντονο τον πειρασμό να τα παρατήσει και σύντομα μάλιστα. Όσοι συνεχίζουνε με τέτοιες συνθήκες, αργά αλλά σταθερά φθείρονται και πνευματικά, αλλά και σωματικά. Όταν όμως μια ομάδα πρεσβυτέρων εξασκώντας τα χαρίσματα που έχει δώσει ο Θεός, ασκεί την διακυβέρνηση, τότε τα αποτελέσματα είναι ευλογημένα, στο βαθμό όμως που περπατούν στο φως, έχουν ζωή υπακοής. Η συλλογική ηγεσία εξισορροπεί τις ικανότητες με τις αδυναμίες. Στο βασικό τώρα ερώτημα: “ΠΟΙΟΣ οδηγεί τους πρεσβυτέρους;” η απάντηση είναι Ο ΚΥΡΙΟΣ ως ΚΕΦΑΛΗ – ΑΡΧΙΠΟΙΜΗΝ – ΑΡΧΙΕΡΕΑΣ-ΒΑΣΙΛΙΑΣ!

   Στο σημείο αυτό, ολοκληρώσαμε το πρώτο από τα έξι διακριτικά χαρακτηριστικά για ένα ΒΙΒΛΙΚΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΙΟ, που αναφέραμε στο προηγούμενο μάθημα και μπορούμε να περάσουμε στα υπόλοιπα.

• ΤΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΙΟ ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΑΓΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΙΜΕΝΑ

   Ο εργάτης του Λόγου γίνεται “τύπος”, εμπνέει, οδηγεί, αλλά δεν άρχει. “Προεστός πρεσβυτερίου” επίσης δεν υπάρχει, συντονιστής της συζήτησης ναι! (Α΄ προς Τιμόθεο 5:17… προΐστανται “πρεσβύτεροι” και όχι “πρεσβύτερος”!) ΚΑΘΕ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ ΠΡΟΪΣΤΑΤΑΙ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΕΙ ΚΑΙ ΠΟΙΜΑΙΝΕΙ.

• ΤΟ ΒΙΒΛΙΚΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΑΝΔΡΕΣ!

   Είναι θέμα (η διάκριση) εξουσίας – διακυβέρνησης.

• Εξουσίας, ως προς την γυναίκα του.                                                     
• Διακυβέρνησης, ως προς το σπίτι του.

   Ως κεφαλή της γυναίκας στην οικογένεια, δεν γίνεται να δέχεται εξουσία στην εκκλησία! Σαν οδηγός στο σπίτι του, δεν γίνεται να οδηγείται από γυναίκες στην εκκλησία. Ενώ υπάρχει ισότητα πνευματική, υπάρχουν ρόλοι διαφορετικοί. Ενώ έχουν ίση αξία, είναι “συγκληρονόμοι της χάριτος και της αιώνιας ζωής”, ενώ “δεν είναι άρσεν και θήλυ”, οι ρόλοι τους και οι αρμοδιότητές τους είναι διαφορετικοί. Ας θυμούνται πάντα οι γυναίκες, αλλά και οι άντρες: “… βοηθόν όμοιον!…” όπου ισχύουν και τα δύο!

• ΕΙΝΑΙ ΥΠΗΡΕΤΕΣ ΓΙΑ ΝΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΗΓΕΤΕΣ

   Ο “Διοτρεφής” πρέπει να αποφεύγεται οπωσδήποτε. Ο Θεός ενδιαφέρεται όχι μόνο για το αν επισκοπούμε, αλλά για το πώς επισκοπούμε. Με ποιο πνεύμα χειριζόμαστε τους ανθρώπους, λύνουμε τα προβλήματά τους και εκτελούμε τα καθήκοντά μας. Δεν υπηρετώ για μένα, αλλά για το ποίμνιο. Χρειάζεται γνήσια μέριμνα για το ποίμνιο. Μια τέτοια μέριμνα είχε ο Τιμόθεος.

• ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΑΥΤΟ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΗΓΕΣΙΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΖΕΙ ΑΡΜΟΝΙΚΑ!

   Αν οι πρεσβύτεροι αποτύχουν στις σχέσεις τους, τότε όλη η Εκκλησία θα αποτύχει. Όλη η σειρά των “αλλήλων – αλλήλους” πρέπει να γίνει εμπειρία των πρεσβυτέρων, όπως επίσης το νίψιμο των ποδιών!

• ΟΜΟΦΩΝΙΑ ΣΤΙΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

   Αυτό απαιτεί εκζήτηση και οδηγία του Αγίου Πνεύματος. Αυτό που μετράει σε μια εκκλησία είναι η πνευματική ζωή και όχι τα προγράμματα και οι αριθμοί.

   Έτσι λοιπόν, βλέπουμε καθαρά, ότι η ποίμανση και η διακυβέρνηση είναι έργο συλλογικής ηγεσίας και όχι αποκλειστικό προνόμιο και ευθύνη του ενός! (Φιλιππησίους 1:1). Εδώ υπάρχει ο πληθυντικός τόσο σε επισκόπους, όσο και σε διακόνους. Ο Παύλος δεν απευθύνεται προσωπικά σε έναν ηγέτη. Απευθύνεται σε πρεσβυτέρους – διακόνους που συλλέγονται από “αγίους!”. ΟΧΙ ΧΑΣΜΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΚΛΗΡΟ ΚΑΙ ΛΑΟ, αλλά ΑΡΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ. Δεν αναφέρει τις λέξεις “ποιμένες – πρεσβύτεροι” στο εδάφιο αυτό, απλά γιατί οι επίσκοποι ήταν ποιμένες και πρεσβύτεροι!

• Πενήντα (50) χρόνια  μετά, ο Πολύκαρπος γράφοντας στην ίδια εκκλησία θα αναφέρει: “πρεσβυτέρους και διακόνους” (70 -155 ή 160 μ.Χ.).

• Ο Ιερώνυμος τον 4ο αιώνα έγραψε το εξής σημαντικό, το οποίο προκάλεσε την οργή της Καθολικής Εκκλησίας: “Ο πρεσβύτερος και ο επίσκοπος είναι το ίδιο!… οι εκκλησίες κυβερνώνται από συμβούλια πρεσβυτέρων!”

   Η Εκκλησία λοιπόν των Φιλίππων, μία από τις πιο ευλογημένες εκκλησίες, είχε πληθυντικότητα επισκόπων! Δεν υπήρχε “αρχιπρεσβύτερος” και δεν υπήρχε “αρχιδιάκονος”. Ενώ, λοιπόν, εμείς έχουμε την τάση για έναν, ο Θεός έχει θέση για πολλούς, ώστε από τη μια να υπάρχει αμοιβαία συνεργασία – ταπείνωση – ενθάρρυνση – αλληλεξάρτηση και από την άλλη να εκλείπει η υπερηφάνεια και η τυραννία. Ας θυμηθούμε κλείνοντας: Εβραίους 13:7, 17, 24 – “τους προεστώτας” και όχι “τον προεστώτα”.