Οι προϋποθέσεις και τα προσόντα

για την επισκοπή

Εισηγητής: Γιώργος Γούδας

   “Πιστός ο Λόγος, ει τις ορέγηται επισκοπής καλού έργου επιθυμεί” (Α΄ προς Τιμόθεο 3:1). Είναι η δεύτερη φορά που ο Παύλος αναφέρει τη φράση: “Πιστός ο Λόγος”. Η πρώτη ήταν: “Πιστός ο Λόγος και πάσης αποδοχής άξιος, ότι ο ΙΗΣΟΥΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ήλθε στον κόσμον για να σώσει αμαρτωλούς…”. Αν είναι ΛΟΓΟΣ αξιόπιστος, το ότι ο ΚΥΡΙΟΣ ήρθε να σώσει, επίσης αξιόπιστος είναι ο Λόγος για επισκοπή αυτών που σώθηκαν και ανάδειξη “επισκόπων”. Τόσο η επιθυμία για επισκοπή όσο και η εκλογή επισκοπής, αποτελούν “Λόγο πιστό” και αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό στη ζωή και στη δράση κάθε Τοπικής εκκλησίας. Χωρίς διακυβέρνηση – ποίμανση – επισκοπή, δε μπορεί να σταθεί μια εκκλησία, όπως χωρίς διακυβέρνηση σωστή δεν μπορεί να σταθεί μια οικογένεια και μια χώρα.

   “Εάν τις ορέγηται επισκοπήν” –Εδώ παρατηρούμε ότι δεν είναι αξιόμεμπτος αυτός και όποιος επιθυμεί (σφόδρα) να γίνει επίσκοπος, όπως δεν είναι αξιόμεμπτος αυτός που θέλει να γίνει εργάτης του Λόγου. Μόνο το λανθασμένο κίνητρο πρέπει να αποφεύγεται, η ανθυγιεινή φιλοδοξία. – “Εάν τις ορέγηται…”. Ενώ είναι έργο “καλό”, ενώ θα έπρεπε πολλοί άνδρες να το ορέγονται – επιθυμούν, εν τούτοις δεν το επιθυμούν πολλοί και δεν το επιθυμούν, γιατί αν γίνεται όπως πρέπει να γίνεται, είναι έργο που κοστίζει! Η επιθυμία για επισκοπή είναι προϊόν της εργασίας του Αγίου Πνεύματος. Είναι το Άγιο Πνεύμα που θέτει επισκόπους και για να τους θέσει τους καλεί: “…ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΟ ΑΓΙΟΝ σας έθεσεν επισκόπους…”. Είναι το Άγιο Πνεύμα που βάζει βάρος και αγάπη για το ποίμνιο της συγκεκριμένης τοπικής εκκλησίας.

   Τα καθήκοντα του Πρεσβυτέρου, γίνονται όπως έχουμε δει όχι αναγκαστικά, αλλά “εκουσίως”. Αν δεν υπάρχει σφοδρή επιθυμία και πρόθυμο πνεύμα να δαπανήσω και να δαπανηθώ, τότε δεν μπορώ και δεν πρέπει να γίνω και πολύ περισσότερο να είμαι πρεσβύτερος. ΕΙΝΑΙ ΘΑΥΜΑΣΤΟ ΝΑ ΒΛΕΠΕΙΣ ΑΝΤΡΕΣ ΝΑ ΠΟΘΟΥΝ ΓΙΑ ΤΕΤΟΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΑ, ΟΤΑΝ – ΚΑΤΑ ΚΑΝΟΝΑ – ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ ΛΙΓΟΙ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ.

   Το πρόσωπο που έχει αυτή την επιθυμία, ήδη έχει επιδείξει την αγάπη του και τη φροντίδα του για τους πιστούς. Υπηρετεί το ποίμνιο πριν εκλεγεί πρεσβύτερος! Δεν περιμένει να βγει πρεσβύτερος για να υπηρετήσει. Είναι ήδη υπηρέτης πριν εκλεγεί πρεσβύτερος και αφού εκλεγεί, συνεχίζει να υπηρετεί, όπως συνεχίζει να υπηρετεί και αν δεν εκλεγεί! Τόσο πριν, όσο και μετά, ενδιαφέρεται για το ποίμνιο και όχι για τη θέση. Άτομα που δεν υπηρετούν επειδή δεν εκλέχθηκαν, αποδεικνύουν ότι σωστά δεν εκλέχθηκαν!

   Φυσικά, υπάρχει εξήγηση για το “εάν τις…”, και όχι για “τινές”. Όταν ο Παύλος έγραφε τα λόγια αυτά, η κατάσταση δεν ήταν όπως σήμερα. Τότε, το να ήσουν “επίσκοπος-πρεσβύτερος” κόστιζε και μάλιστα πολύ! Ο επίσκοπος θα δώσει παρά θα πάρει. Επίσκοπο, λοιπόν, με κάνει το Άγιο Πνεύμα και όχι η θέση. ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ ΜΕ ΕΤΟΙΜΑΖΕΙ ΣΤΑ ΚΡΥΦΑ ΠΡΟΤΟΥ ΔΙΑΚΟΝΗΣΩ ΣΤΑ ΦΑΝΕΡΑ.

   Πριν μιλήσουμε αναλυτικά για κάθε μία από τις προϋποθέσεις, θα αναφέρω τη βασική αρχή Του Κυρίου για επισκοπή(Μάρκος 10:43-45). Ο Θεός αναφερόμενος στον Μωυσή, έλεγε ξανά και ξανά:“Μωυσής ο δούλος ΜΟΥ” και όχι “Μωυσής ο ηγέτης ΜΟΥ”. Η διδαχή του Ιησού ήταν επαναστατική και στο θέμα της ηγεσίας. Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΜΟΙΒΑΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ = Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ ΤΟΥ! Οι Δώδεκα είχαν κατανοήσει και ήθελαν το Ματθαίος 19:28, αλλά δεν είχαν συλλάβει και δεν ήθελαν το Μάρκος 10:42-45! Είναι γνωστό φυσικά, το αίτημα της μητέρας του Ιάκωβου και του Ιωάννη, που ήταν αίτημα και των δύο αδελφών! Οι μαθητές ήθελαν τη δόξα, αλλά όχι τη ντροπή, το στεφάνι, αλλά όχι το Σταυρό – ήθελαν να είναι αφεντικά αλλά όχι υπηρέτες.

   Υπάρχει όμως εδώ ένα μάθημα για όλους μας: ΥΠΑΡΧΕΙ ΘΕΙΑ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΣΤΗΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ! (Μάρκος 10:40). Είναι ο Κύριος που διαλέγει – συνιστά όχι η θεολογική κατάρτιση, όχι το σεμινάριο, όσο πολύτιμα κι αν είναι αυτά. Ισχύει το Ιωάννης 15:16 και φυσικά τα λόγια του Ιωάννη του Βαπτιστή: “Δεν δύναται ο άνθρωπος να λαμβάνει ουδέν, αν δεν είναι δεδομένον εις αυτόν εκ του ουρανού!” (Ιωάννης 3:27).

   Υπηρεσία ταπεινή λοιπόν! Σε μια εποχή που όλοι ζητούν το δικό τους, έρχονται τα λόγια του Κυρίου σε όλους και ειδικά σε πρεσβυτέρους και σε υποψήφιους πρεσβυτέρους: “…μάθετε απ’ ΕΜΟΥ, ότι πράος είμαι και ταπεινός…”. Αυτό ήταν το σημείο όπου ο Κύριος αντιστάθηκε και κέρδισε τη νίκη από τον Σατανά στην έρημο και καλεί τους υπηρέτες ΤΟΥ να  κάνουν το ίδιο.

ΟΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ

“ΔΕΙ ΟΥΝ ΤΟΝ ΕΠΙΣΚΟΠΟΝ…”

1. “ΑΝΕΠΙΛΗΠΤΟΝ ΕΙΝΑΙ”

   Η λέξη “ανεπίληπτον” που ο Βάμβας μεταφράζει “άμεμπτος” σημαίνει και άψογος, εκείνος δηλαδή στον οποίο κανένας δεν μπορεί να βρει μώμο – ψεγάδι (φυσικά δεν μιλάμε για αναμαρτησία). Άμεμπτος μέσα στο ποίμνιο, αλλά και άμεμπτος έξω από το ποίμνιο (οι υπάλληλοι π.χ. τι μαρτυρούν για το αφεντικό τους;). Ο Χριστιανικός χαρακτήρας εκτιμάται, άσχετα αν οι άνθρωποι συμφωνούν μ’ εμάς ή όχι. Ο πρεσβύτερος, ενώ σίγουρα δεν είναι αναμάρτητος, μπορεί κάλλιστα να είναι άμεμπτος! (Ούτε ο Σατανάς, ούτε ο κόσμος βρίσκουν κάτι, ώστε να κρίνουν αρνητικά την Εκκλησία).

2. “ΜΙΑΣ ΓΥΝΑΙΚΟΣ ΑΝΔΡΑ”

   Αυτό σε μια κοινωνία που τείνει να γίνει το αφύσικο! Άμεμπτος στην ηθική του ζωή, πιστός και αφοσιωμένος στη γυναίκα του. Αυτό δεν σημαίνει ότι απαραίτητα πρέπει να είναι παντρεμένος, αλλά αν είναι παντρεμένος, τότε μια γυναίκα και μόνο του ανήκει, η γυναίκα του και εφόρου ζωής. Ούτε να είσαι παντρεμένος είναι υποχρεωτικό, ούτε η αγαμία είναι υποχρεωτική (και φυσικά εδώ μιλάμε για άντρες πρεσβυτέρους και όχι γυναίκες).

3. “ΝΗΦΑΛΙΟΝ”– Σημαίνει είναι άγρυπνος, έχει το κοντρόλ και παράλληλα είναι εγκρατής. –  “Συ δε νήφε” → “αγρύπνει εις πάντα” (Β΄ προς Τιμόθεο 4:5).

4. “ΣΩΦΡΟΝΑ”

   Είναι ο συνετός – ο φρόνιμος, ένας γυμνασμένος – πειθαρχημένος νους που δεν ενθουσιάζεται εύκολα, ούτε απογοητεύεται, ούτε εξαναγκάζεται να ενεργήσει και που ξέρει να αποφεύγει τα άκρα. Ζυγίζει σωστά, πρόσωπα, πράγματα και καταστάσεις. Ένα τέτοιο πρόσωπο “φρονεί ώστε να σωφρονεί”, δεν τα ξέρει όλα και μαθαίνει! (π.χ. Απολλώς).

5. “ΚΟΣΜΙΟΝ”

   Σεβαστός εξωτερικά, με καλή συμπεριφορά σε κάθε επίπεδο. Η ίδια λέξη χρησιμοποιείται και για το ντύσιμο των γυναικών – “καταστολή κοσμίω” (Α΄ προς Τιμόθεο 2:9). Ό,τι για τη Ρουθ, χρειάζεται και ο πρεσβύτερος, μέσα και έξω (Ρουθ 3:11).

6. “ΦΙΛΟΞΕΝΟΝ”

   Έτοιμος για το κόστος της φιλοξενίας – ένας φίλος για τους ξένους (εδώ το σημαντικότερο ρόλο παίζει η γυναίκα του πρεσβυτέρου, γιατί σηκώνει το περισσότερο βάρος!). Η φιλοξενία ήταν μια αναπτυγμένη, σπουδαία διακονία στη ζωή της πρώτης Εκκλησίας. Ο Κύριος αναφέρει: “Ξένος ήμουν και με εφιλοξενήσατε!”. Μας προτρέπει ο Κύριος: “την φιλοξενίαν μην λησμονείτε επειδή διά ταύτης τινές εφιλοξένησαν αγγέλους μη γνωρίζοντες”. Επίσης, Γ΄ Ιωάννη 5, Ρωμαίους16:23. Η φιλοξενία παράλληλα, αφορά όλο το ποίμνιο και όχι μόνο τον πρεσβύτερο. Είναι μεγάλη ευλογία, όταν συναντάς αδελφούς με το χάρισμα αυτό! Ο Παύλος έλεγε για τον Ονησιφόρο… Β΄ προς Τιμόθεο 1:16.

7. “ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΝ”

   Σημαίνει,  ικανός – επιτήδειος “εις το διδάσκειν”. Το να γνωρίζει τις βασικές αλήθειες της πίστης και να τις διδάσκει είναι απαραίτητο. Δεν μιλάμε εδώ για “ρήτορα”, αλλά για άνθρωπο που κατέχει τη βασική διδασκαλία του Χριστού (Τίτος 1:9). Για να μπορεί να διδάξει, σημαίνει ότι ο ίδιος διδάσκεται! Αν πάψεις να διδάσκεσαι σήμερα, τότε σταματάς να διδάσκεις αύριο (Β΄ προς Τιμόθεο 2:2, Α΄ προς Τιμόθεο 4:15-16). Αν, παράλληλα, τη γνώση τη συνοδεύει και το χάρισμα, τότε τα άτομα αυτά (πρεσβύτεροι) ξεχωρίζονται για το έργο της διδασκαλίας (Α΄ προς Τιμόθεο 5:17). Δεν μπορείς να ποιμαίνεις, χωρίς να είσαι ικανός να διδάξεις (“ποιμένας και διδασκάλους”). Ικανός να διδάσκει, αλλά και επιμελής μαθητής στις Γραφές, ο ίδιος. Ο πρεσβύτερος εννοεί τις καρδιές των ανθρώπων και προσφέρει την Αλήθεια του ΛΟΓΟΥ στις ανάγκες τους. Συνεχίζει να είναι μαθητής για να μπορεί να διδάσκει.