ΣΩΤΗΡΙΟΛΟΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ 1

Εισήγηση: Γιώργος Γούδας

Η Αδυναμία του Νόμου να σώσει

    «…δεν θέλει δικαιωθεί εξ έργων νόμου ΟΥΔΕΙΣ άνθρωπος!» (Γαλ. 2:16). ⇔ «..εξ έργων νόμου δεν θέλει δικαιωθεί ΟΥΔΕΜΙΑ ΣΑΡΞ ενώπιον ΑΥΤΟΥ» (Ρωμαίους 3:20) – «…αν η δικαίωσις γίνηται δια του Νόμου, άρα ο Χριστός εις μάτην απέθανε» (Γαλ. 2:21). Η πιο υπέροχη διδασκαλία μέσα στο Λόγο του Θεού, είναι η Σωτηρία δια της Πίστεως. Ο Λόγος του Θεού μιλά ξεκάθαρα και ρεαλιστικά: «…επειδή ο ΝΟΜΟΣ ουδέν έφερεν εις το τέλειον… συμπεραίνομεν ότι ο άνθρωπος ΔΙΚΑΙΟΥΤΑΙ ΔΙΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ ΧΩΡΙΣ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ» (Ρωμαίους 3:28, Εβραίους 7:19).

    Παρά το γεγονός ότι ο Νόμος δόθηκε «δι’ αγγέλων, δια χειρός Μεσίτου» (Γαλ. 3:19), ΔΕN μπόρεσε να δικαιώσει ούτε έναν αμαρτωλό και να του χορηγήσει ζωή. Ο νόμος Του Θεού διαφωτίζει τον άνθρωπο, όσον αφορά τη φύση και το θέλημα ενός Άγιου και Παντοδύναμου Θεού, όμως ΔΕΝ του χορηγεί δύναμη να ανταπεξέλθει στους πνευματικούς αγώνες της ζωής. Του δείχνει μεν τον δρόμο, αλλά δε μπορεί να τον σώσει. Του αποκαλύπτει τον εαυτό του και την κατάσταση του, αλλά δε μπορεί να τον ελευθερώσει από αυτήν. «ΤΟ ΑΔΥΝΑΤΟΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΝΟΜΟΝ, καθ’ ότι ήτο ανίσχυρος δια της σαρκός» (Ρωμαίους 8:3), το πραγματοποίησε ο Θεός στέλνοντας ΤΟΝ ΥΙΟ ΤΟΥ. ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Ο ΘΕΟΣ ΔΙΑΚΗΡΥΤΤΕΙ ΕΚΕΙΝΟ ΤΟ ΟΠΟΙΟ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΩΦΕΙΛΕ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΑΤΑΡΑΤΑΙ, ΕΑΝ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ! (Ο Νόμος είναι η έκφραση εκείνου που ο άνθρωπος έπρεπε, όφειλε να είναι).

    Στο Νόμο δεν υπάρχει ούτε ΧΑΡΗ ούτε ΕΛΕΟΣ! (Εβραίους 10:28). Έτσι, όταν ο άνθρωπος εξετάζει τον εαυτό του στο φως του νόμου, βλέπει ότι είναι ακριβώς εκείνο που ο Νόμος καταδικάζει! Ο ΝΟΜΟΣ είναι ανελεήμων στις αδυναμίες και δεν ικανοποιείται με μια ειλικρινή, αλλά ατελή υπακοή, γιατί σε μια τέτοια περίπτωση θα έπαυε να είναι εκείνο που πράγματι είναι, δηλαδή άγιος – δίκαιος – αγαθός (Ρωμαίους 7:12) και επειδή ακριβώς ο Νόμος είναι τέτοιος, ο αμαρτωλός δε μπορεί να αποκτήσει τη ζωή δια του ΝΟΜΟΥ ή ο ΝΟΜΟΣ δεν θα ήταν τέλειος ή ο άνθρωπος δεν θα ήταν αμαρτωλός!

    Είναι ΑΔΥΝΑΤΟ ΣΕ ΕΝΑΝ ΑΜΑΡΤΩΛΟ ΑΝΘΡΩΠΟ, ΝΑ ΑΠΟΚΤΗΣΕΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΕ ΕΝΑ ΤΕΛΕΙΟ ΝΟΜΟ. Αυτό ακριβώς το γεγονός, ότι ο Νόμος είναι τέλειος, καταδικάζει τον αμαρτωλό. Η απόλυτη αγιότητα του νόμου φανερώνει την απόλυτη κατάπτωση του ανθρώπου και την επισφραγίζει!

ΤΟ ΛΕΥΙΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΘΥΣΙΩΝ

    Ο Θεός από έλεος και αγάπη προμηθεύει στον άνθρωπο, παραβάτη της Διαθήκης του, ένα Σύστημα που θα τον κρατά σε κοινωνία μαζί Του, μέχρι ότου έλθει η Χάρη! Μέσω αυτού του Συστήματος, ο αμαρτωλός άνθρωπος μπορεί να έχει συγχώρηση και επικοινωνία με έναν Άγιο Θεό. Ο Θεός παίρνει την πρωτοβουλία και μέσω του Μωυσή καθιερώνει αυτό το Σύστημα, που θα αποτελούσε για πολλά χρόνια το δρόμο εισόδου προς τον Θεό:

    1 . Με θυσίες και προσφορές

    2 . Με τη μεσολάβηση – μεσιτικά του Ιερέα

    Αυτό το Σύστημα αποτέλεσε για πολύ καιρό τρόπο ζωής (Α’ Σαμουήλ 1:3). Τα κύρια σημεία αυτού του Συστήματος είναι τα εξής:

α. Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΠΕΡΙ ΑΜΑΡΤΙΑΣ
β. ΤΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ
γ. Η «ΕΞ ΑΛΦΙΤΩΝ ΠΡΟΣΦΟΡΑ»
δ. Η ΕΙΡΗΝΙΚΗ ΘΥΣΙΑ
ε. Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΠΕΡΙ ΑΝΟΜΙΑΣ

    Χρονικά, στις διατάξεις του Θεού, προηγείται το Ολοκαύτωμα. Σ’ αυτές τις θυσίες έπρεπε τα ζώα που προσφέρονταν, να καούν ολόκληρα επάνω στο θυσιαστήριο.

    Οι οδηγίες ήταν οι εξής:

    1 . Το ζώο που θα χρησιμοποιούσαν έπρεπε να είναι «άμωμο». Μπορούσε να χρησιμοποιηθεί είτε «από των βοών…», είτε «εκ των προβάτων ή εκ των αιγών», είτε από «τρυγόνων» ή από «νεοσσών περιστερών» (Λουκάς 2:24), ανάλογα με την κοινωνική τάξη και οικονομική κατάσταση του καθενός. Όλοι ήταν σε θέση να προσφέρουν! Το γεγονός ότι το κάθε είδος ζώου – πτηνού έπρεπε να είναι άμωμο, σήμαινε και προετύπωνε την αγνότητα, καθαρότητα και αγιότητα του Κυρίου Ιησού, ο οποίος «προσέφερεν Εαυτόν Άμωμον εις τον Θεόν» (Εβραίους 9:14).

    2 . Η επίθεση των χειρών επάνω στο ζώο (Λευιτ 1:4) – Αυτή η πράξη της επίθεσης των χεριών, εκφράζει την έννοια της συνταύτισης! Τόσο η προσφορά, όσο και εκείνος που την πρόσφερε, γινόντουσαν ένα! Με την επίθεση των χεριών στο ζώο, ο λατρευτής μεταβίβαζε τις αμαρτίες του σ’ αυτό και αυτό θυσιαζόταν, βαστάζοντας ΑΝΤΙ εκείνου την οργή του Θεού! Έτσι η αποδοχή του λατρευτή, στηριζόταν στην προσφορά Του! Όχι τι ήταν εκείνος, αλλά ποια ήταν η προσφορά του (ΘΥΣΙΑ ΤΟΥ): «…θέλει είσθαι δεκτόν ΥΠΕΡ αυτού, δια να γίνη ΕΞΙΛΕΩΣΙΣ περί αυτού».

    3 . Ο θάνατος του ζώου – θύματος. «Και θέλουσι σφάξει τον μόσχον ενώπιον ΚΥΡΙΟΥ…» (Λευιτ. 1:5). Μετά τη σφαγή ΤΟ ΑΙΜΑ χυνόταν ολόκληρο στο ΘΥΣΙΑΣΤΗΡΙΟ. Οι ιερείς έσφαζαν – έγδερναν – κομμάτιαζαν και έκαιγαν το ζώο στην αναμμένη φωτιά του θυσιαστηρίου, σε όλα του τα κομμάτια (Λευιτ. 1:1-9). Το εδάφιο 9 είναι σημαντικό: «Και θέλει καύσει ο ιερεύς τα πάντα επί του Θυσιαστηρίου. ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ είναι, θυσία γινομένη δια πυρός εις οσμήν ευωδίας προς τον Κύριον».

    Έτσι, μ’ αυτή τη θυσία ο Θεός έμενε σχετικά ικανοποιημένος, ώστε να ανέχεται την αμαρτωλή κατάσταση του ανθρώπου (πάρεσις), μέχρις ότου ικανοποιηθεί πλήρως, με τη Θυσία Του ΑΜΩΜΟΥ Αμνού Του!

Η ΠΕΡΙ ΑΜΑΡΤΙΑΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑ

    Σ’ αυτό το είδος των θυσιών, ένα από τα κυριότερα σημεία περιλαμβάνεται στη φράση: «Εάν ψυχή τις αμαρτήση εξ αγνοίας…». Σ’ αυτή την προσφορά υπήρχαν τέσσερις κατηγορίες:

α. «…ο ιερεύς ο κεχρισμένος…» (Λευιτ. 4:3)
β. «… πάσα η συναγωγή…» (Λευιτ. 4:13)
γ. «… άρχων τις…» (Λευιτ. 4:22)
δ. «…ιδιώτης» (Λευιτ. 4:27)

    Οι προσφορές περί αμαρτίας που αφορούσαν τον κεχρισμένο ιερέα και τη συναγωγή, ήταν όμοιες στους τύπους και στις τελετές (Λευιτ. 4:3-12, 13-21). Τόσο ο ιερέας, όσο και η συναγωγή, έπρεπε να φέρουν «…μόσχον βοός άμωμον προς τον Κύριον δια προσφοράν περί αμαρτίας… εις την θύραν της Σκηνής του Μαρτυρίου». Ο άρχοντας έπρεπε να φέρει «τράγον εξ αιγών αρσενικόν, άμωμον» (Λευιτ. 4:23).

    Σε όλες τις περιπτώσεις (και στις 4 ακολουθούσε η επίθεση των χεριών πάνω στο κεφάλι του ζώου και η σφαγή του θύματος. Έτσι το ζώο γινόταν ο αντικαταστάτης, του ανθρώπου που είχε αμαρτήσει και δεχόταν αυτό την τιμωρία του θανάτου! (Μια μόνο διαφορά στην περίπτωση του απλού ιδιώτη, όπου η προσφορά του ήταν «θηλυκός τράγος ή θηλυκό πρόβατο»). Το αίμα από τη σφαγή του ζώου το χρησιμοποιούσε ο ιερέας και ράντιζε «επτάκις ενώπιον του Κυρίου». Αυτό γινόταν για τις αμαρτίες του ιερέα και της συναγωγής. Στη συνέχεια έβαζε από το αίμα στα κέρατα του θυσιαστηρίου και όλο το αίμα το έχυνε «στη βάση του θυσιαστηρίου του ολοκαυτώματος» (Λευιτ. 4:7-8, 18).

    Ας προσέξουμε λίγο τη φράση: «Αμαρτία εξ αγνοίας!» – Η άγνοια του ανθρώπου για την αμαρτία του, αποδεικνύει την τέλεια ανικανότητα του να την επανορθώσει! Αν δεν τη γνωρίζει, τι μπορεί να κάνει γι’ αυτήν; Τίποτα! Ο αμαρτωλός άνθρωπος είναι τόσο ανίσχυρος όσο και αμαθής. Ας προσέξουμε επίσης στην προσφορά περί αμαρτίας, ότι ολόκληρο το ζώο το έφερναν «έξω του στρατοπέδου» και το έκαιγαν! Επειδή το ζώο είχε πάρει επάνω του την αμαρτία εκείνου που το πρόσφερε, είχε γίνει η ενσάρκωση και η προσωποποίηση της αμαρτίας!

    Γι΄ αυτό έπρεπε πρώτα να απομακρυνθεί από κάθε κατοικημένο τόπο για να μη μολύνει κανέναν και έπειτα να καεί για να μη βρίσκεται πουθενά η αμαρτία, ούτε μπροστά στα μάτια εκείνου που την έκανε, ούτε μπροστά στα μάτια του Θεού. Έτσι και ο Χριστός, «…έξω της πύλης έπαθεν!» (Εβραίους 13:11-12), σαν να ήταν κάποιο μόλυσμα, έγινε κατάρα – «φίδι!»

Η ΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΕΞΙΛΑΣΜΟΥ
    Ένα από τα σπουδαιότερα κεφάλαια στο Λευιτικό, αλλά και σε όλη τη Βίβλο, είναι το 16ο, στο οποίο αναπτύσσεται η διδασκαλία του Εξιλασμού. Η Ημέρα αυτή, άρχιζε την δέκατη ημέρα του έβδομου μήνα (Ταχίρι ή Τισρί) όπου όλοι έπρεπε να ζητήσουν ΤΟ ΕΛΕΟΣ και την συγχώρηση του Θεού για τις αμαρτίες τους και πρόσφεραν στη Σκηνή του Μαρτυρίου, ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΘΥΣΙΑ ΤΟΥ ΕΞΙΛΑΣΜΟΥ. Η ημέρα αυτή συνέπιπτε με τα τέλη του Σεπτεμβρίου και αρχές Οκτωβρίου και έχουν ιδιαίτερη σημασία τα εξής σημεία:

    Α. Ο Αρχιερέας

    Ήταν η κύρια μορφή της μεγάλης αυτής ημέρας. Αυτός έκανε τον Ιλασμό και αυτός παρουσιαζόταν στα Άγια των Αγίων, στην άμεση παρουσία του Θεού, ως τον μόνο αντιπρόσωπο του λαού. Ως τέτοιος Αρχιερέας έρεπε να είναι: Τελετουργικά καθαρός – έπρεπε να φορέσει «τα άγια ενδύματα» (Λευιτ. 16:4) και «να λούη εν ύδατι το σώμα αυτού». Στο συγκεκριμένο αυτό κεφάλαιο ως Αρχιερέας στέκεται ο Ααρών και αποτελεί τύπο Του Μεγάλου μας Αρχιερέα, Του Κυρίου Ιησού Χριστού.

    Ο Ααρών πλυμένος με καθαρό νερό και ντυμένος λευκά λινά, μας προσφέρει έναν όμορφο τύπο του Χριστού, που αναλαμβάνει το έργο της Απολύτρωσης. Εδώ παρουσιάζεται η προσωπική καθαρότητα και η τέλεια αναμαρτησία του ΚΥΡΙΟΥ μας Ιησού, «διότι τοιούτος Αρχιερεύς έπρεπεν εις ημάς, όσιος, Άκακος, Αμίαντος, κεχωρισμένος από των αμαρτωλών…» (Εβραίους 7:26). Ο Ααρών δεν είχε το δικαίωμα να εισέρχεται «πάσαν ώραν εις το αγιαστήριον… δια να μη αποθάνη»! (Λευιτ. 16:2 – Εβραίους 9:8). Ο Θεός θα εμφανιζόταν «εν νεφέλη επί του ιλαστηρίου» (Λευιτ. 16:2).

    Β. Οι θυσίες

    1 .     Ένας μόσχος για προσφορά περί αμαρτίας και ένας κριός για ολοκαύτωμα (Λευιτ. 16:6,11) Ο ιερέας έκανε ιλασμό για τις δικές του προσωπικές αμαρτίες και για τις αμαρτίες «του οίκου του»! (Λευιτ. 16:14).

    2 . Από τη συναγωγή των υιών Ισραήλ έπρεπε να πάρει δύο τράγους για προσφορά περί αμαρτίας και ένα κριό για ολοκαύτωμα (Λευιτ. 16:5). Αυτούς τους δύο τράγους τους έστηνε μπροστά στη Σκηνή του Μαρτυρίου και έριχνε κλήρους. – «…ένα κλήρον δια τον Κύριον και ένα κλήρον δια τον τράγον τον απολυτέον» (Λευιτ. 16:8).
Ο τράγος – στον οποίο έπεσε ο κλήρος του Κυρίου – θυσιαζόταν σαν προσφορά περί αμαρτίας υπέρ του λαού (Λευιτ. 16:15). Με το αίμα αυτό ερχόταν πάλι στα Άγια των Αγίων και ερράντιζε το Ιλαστήριο.

    Ακολουθούσε η εξιλέωση υπέρ του Αγιαστηρίου «…δια τας ακαθαρσίας των υιών Ισραήλ». Το ίδιο έκανε και για τη σκηνή του Μαρτυρίου και για το Θυσιαστήριο. Σ’ αυτό το σημείο, ο συγγραφέας της προς Εβραίους Επιστολής αναφέρει σχετικά: «Και την Σκηνήν δε και πάντα τα σκεύη της υπηρεσίας με το ΑΙΜΑ, ομοίως ερράντισε. Και σχεδόν με ΑΙΜΑ καθαρίζονταν πάντα κατά τον Νόμον και «χωρίς χύσεως Αίματος δε γίνεται άφεσις…» (Εβραίους 9:21-23).

    
Ως προς τον Αρχιερέα:

    3 . Έπρεπε να είναι μόνος του (Λευιτ. 16:17).

    4 . Ο απολυτέος Τράγος (Λευιτ 16:20-22)

    Γ. Ο Λαός

    Είχε το δικό του μέρος και ρόλο στην Μεγάλη αυτή Ημέρα του ΕΞΙΛΑΣΜΟΥ.
Ο λαός έπρεπε:

    1 . Να μετανοήσει (Λευιτ. 23:27). Ήταν ημέρα νηστείας – ταπείνωσης και πένθους για τις αμαρτίες τους.

    2 . Να πιστέψει. Γι’ αυτό την ημέρα εκείνη δεν έπρεπε να κάνουν κανένα έργο! Έπρεπε να αναπαυθούν και να εμπιστευθούν στον Ιλασμό, που ο Αρχιερέας τους είχε εξασφαλίσει. (Λευιτ. 16:29). Σε περίπτωση που αυτό δεν συνέβαινε, τότε ένα πράγμα έμενε γι’ αυτούς: Η απώλεια!

    «Επειδή πάσα ψυχή ήτις δεν ταπεινωθή εις αυτήν ταύτην την ημέραν, θέλει εξολοθρευθεί εκ του λαού αυτής…» (Λευιτ. 23:29,30). Μπορεί να υπήρχε ο ιλασμός, αλλά αν οι άνθρωποι δεν μετανοούσαν, ούτε πίστευαν, αυτός ο ιλασμός δεν επρόκειτο να τους ωφελήσει.